Het ene onderwerp werd geïnspireerd door een vlammend stuk van Ewald Engelen, financieel geograaf, in het NRC van 4 januari. Daarin roept hij op om het kapitalisme te redden van Corpocratië. Daarmee doelt hij op het feit dat zo langzamerhand de hele maatschappij wordt ingericht om het bedrijfsleven te gerieven, terwijl het bedrijfsleven daar niets of weinig tegenover stelt: geen innovaties, minder werkgelegenheid, lagere lonen, geen belasting betalen en ga zomaar door. In plaats daarvan zit het bedrijfsleven op zijn geld en keert dat vervolgens uit aan de aandeelhouders. Ik vat het even erg bondig samen.
Het andere onderwerp was dat ondernemingsraden in mijn praktijk regelmatig vroeg betrokken worden maar dat zij desondanks geen invloed krijgen op de besluitvorming. In één geval kreeg de or tijdig een adviesaanvraag, maar werd hij niet in staat gesteld om de onderbouwing ervan te verifiëren, hoewel er toch externe bureaus met hun rapportages bij betrokken zouden zijn (ook adviesplichtig). Resultaat: een negatief advies en een op handen zijnde OK-procedure, die aan de besluitvorming niet veel zal veranderen vermoed ik. In een ander geval wordt de or geacht het sociaal plan af te sluiten en af te zien van een inhoudelijk oordeel over de implementatie van de nieuwe strategie en zijn gevolgen. De strategie is vanzelfsprekend buiten medeweten van de or vastgesteld op basis van een voor de or niet inzichtelijk proces, zodat onduidelijk is welke analyse precies gemaakt is en op welk probleem de strategie nu eigenlijk het antwoord is. Ik kan meer voorbeelden noemen.
Al denkend over mijn column werd ik getroffen door het inzicht dat er mogelijk een verband bestaat tussen de twee onderwerpen en dat zij dus feitelijk in deze éne column te combineren zijn. Het probleem dat de twee verschijnsel verbindt? De moderne manager. Die lijkt niet langer in staat om relaties aan te gaan! Erger nog: aan de mate van het gebrek moeten we eigenlijk gewoon vaststellen dat autisme welig tiert in de board room. Teveel fijnstof vermoed ik van het tellen van al dat geld. op de bankrekening en in de kluizen. Uit onderzoek bleek afgelopen tijd namelijk dat er mogelijk een verband bestaat tussen het veelvuldig voorkomen van fijnstof en het in hogere mate voorkomen van autisme. Soms kan het leven eenvoudig zijn. Of toch niet?
Ewald Engelen besluit zijn stuk met de opmerking dat er of sprake moet zijn van een verandering van het systeem van binnenuit in de vorm van een nieuwe Henri Ford, die de werktijden inkortte en de beloning verdubbelde, zodat iedereen een Fordje kon kopen en ervan kon genieten. Of van een revolutie die het huidige systeem omver gaat werpen. Eigenlijk heeft hij gelijk, al zie ik die revolutie nog niet zo snel gebeuren.
Alle gekheid op een stokje: in mijn eenvoud zou ik het al heel geweldig vinden als we gewoon de Wet op de Ondernemingsraden weer een helemaal goed gaan toepassen. Dus niet naar de letter, maar gewoon naar de geest, zoals hij bedoeld is. Als een raamwerk voor overleg, invloed en samenwerking van bij de organisatie betrokken Mensen. Mensen met een hoofdletter M.
