Wat Sjaak Taal en zijn collega’s bij NEN heel vaak merken, is dat installateurs zoeken naar de goedkoopste manier om iets aan te leggen. “De prijs is belangrijk, maar in mijn ogen moet veiligheid altijd voorop staan. Helaas sluiten ‘goedkoop’ en ‘veilig elkaar vaak uit. De eisen voor brandveiligheid komen voort uit het Bouwbesluit (straks Besluit Bouwwerken Leefomgeving).”
Wetgever stelt minimale eisen
Ik maak heel vaak mee dat adviseurs en installateurs de grens opzoeken”
“Feit is dat de wetgever minimale eisen stelt. En, raar maar waar, wij gaan er in Nederland vanuit dat die (dus minimale) eisen ons een maximale veiligheid bieden. Dat is een enorm misverstand! Ik maak heel vaak mee dat adviseurs en installateurs de grens opzoeken: wat mag nog van de wet, en hoe ben ik aan de andere kant zo goedkoop mogelijk uit, maar dat betreft dan alleen het materiaal. Het gaat om de totale samenhang en die wordt vaak uit het oog verloren.”
Het gaat om de context
De brandveiligheid moet wel als samenhang bekeken worden”
Er is ooit een brand geweest in een ggz-instelling, helaas met dodelijke slachtoffers. Alle installaties waren volgens de wettelijke normen uitgevoerd. “Waar het misging,” stelt Taal, “is dat niet voldoende met het gedrag van de bewoners rekening is gehouden. Ze liepen niet het gebouw uit, maar kropen van pure angst weg onder bedden en in kasten. De brandveiligheid, bestaande uit allerlei componenten, moet wel als samenhang bekeken worden. De wetgever maakt een bouwkundig document: het Bouwbesluit, maar kijkt daarbij niet naar het fysieke gebruik en naar doelgroep. Terwijl die component wel super belangrijk is. In dit voorbeeld werd er ten onrechte vanuit gegaan dat de wet als maximale veiligheid gold. Het tegendeel was waar, door voorbij te gaan aan doelgroep en gedrag, was de veiligheid niet optimaal. Houd die samenhang dus altijd in de gaten! Want theoretisch gezien zit je misschien goed als je je aan de wet houdt, maar gaat het fout, dan heb je echt iets uit te leggen. Het gaat om de context.”
Bewijslast bij installateur
Zorg dat je certificaten hebt”
Als de nieuwe Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) van kracht wordt, komt de bewijslast voor een goede installatie bij de installateur te liggen. Sjaak Taal: “Zorg dus dat je certificaten hebt! Dertig procent van alle gebouwen en installaties valt onder het inspectieregime, maar zeventig procent niet. Voor die laatste categorie is het verstandig om zelf te kunnen aantonen dat je een installatie naar behoren hebt aangelegd. Het gaat dan niet alleen om het certificaat van de signaalgever, maar van de gehele installatie. Zorg er ook voor dat je zelf erkend bent, en dat je erkende mensen in dienst hebt. De aannemer is bouwkundig verantwoordelijk, maar een bestuurder van een instelling is verantwoordelijk voor het gebruik, en daar kun je iemand best op attenderen. Kijk verder dan de letter van de wet, en houd goed voor ogen dat brandveiligheid verder gaat dan techniek.”
Direct starten met ontruiming
“Over verantwoordelijkheid gesproken,” zegt Sjaak Taal, “er komt een normaanpassing aan. In A3 komt te staan dat er in gebouwen met een woon- of logiesfunctie direct gestart moet worden met de ontruiming in geval van brand in een slaapvertrek of in de gang. Dat is nu nog geen eis, maar wel als de A2 respectievelijk A3 is goedgekeurd en aangewezen wordt. Dan moet de ontruiming in een kamer direct starten als in die kamer een brandmelder in alarm komt. Komt er een brandmelder op de gemeenschappelijke gang in alarm dan de gehele alarmeringszone aansturen.”
Rekening houden met aanpassingen
Er moet soms ingegrepen worden”
“Deels is dat een kwestie van programmeren, maar installateurs kunnen nu alvast rekening houden met de aanpassing A2 respectievelijk A3 en vooral, vergeet deze kennis straks niet tot je te nemen. Het is normatief dus je moet er aan voldoen, het hoeft niet eens in een PvE te staan. Deze wijziging heeft te maken met het nemen van verantwoordelijkheid voor een veilig Nederland. Eerder gaf ik aan dat de regelgeving minimale eisen stelt. Toch moet er soms worden ingegrepen om de lat op een hoger niveau te krijgen. Dat is hier gebeurd.”
Sjaak Taal vertelt meer over functiebehoud bij ontruimingsinstallaties in de volgende artikelen:
