Medezeggenschap in Italië

Grote, complexe reorganisaties. Ze zorgen voor veel stress bij personeel, en ook bij de ondernemingsraad. Want die moet vaak snel advies uitbrengen. Hoe zorg je ervoor dat je toch grip op de zaak houdt?

Pas in 1948 werd het in Italië namelijk mogelijk voor werknemers om zich te organiseren in vakbonden. Op dit moment kent men in Italië twee soorten van medezeggenschap in de onderneming, namelijk de RSU en de RSA. Sinds de introductie van de RSU in 1993 vermindert de aanwezigheid van RSA stelselmatig. De RSU vervangt langzaam de RSA, waardoor de laatstgenoemde alleen nog van betekenis is in de kleinere ondernemingen.

The Workers Statute uit 1970 erkent het recht van de werknemers om op bedrijfsniveau vakbondsstructuren te ontwikkelen, wat Rappresentanze Sindacali Aziendali (RSA) wordt genoemd in Italië. Een RSA wordt opgericht door de vakbonden die collectieve overeenkomsten hebben getekend op nationaal, provinciaal of bedrijfsniveau. Zolang deze overeenkomsten worden toegepast in de productie-unit waar de ondernemingsraad wordt geïnstalleerd, bestaat de RSA.

Daarnaast bestaat representatie door werknemers die wordt gereguleerd door collectieve arbeidsovereenkomsten. Deze ondernemingsraden worden Rappresentanze Sindacali Unitairie (RSU) genoemd. Een RSU kan worden opgericht door vakbonden die het protocol uit 1993 hebben ondertekend, de relevante nationale collectieve overeenkomst hebben ondertekend of door onafhankelijke vakbonden die het protocol hebben ondertekend en wier kandidatenlijst vijf procent van de stemmen van de werknemers hebben ontvangen. Alle werknemers die een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd hebben, mogen stemmen in deze verkiezingen. Na een zittingsperiode van drie jaar moeten er nieuwe verkiezingen worden gehouden.

Tweederde van de beschikbare zetels zijn voor de werknemersvertegenwoordigers die door de werknemers worden gekozen. Maar de kandidaten voor deze zetels worden wel door de bonden aangezocht. Een derde van de beschikbare zetels wordt ingevuld door de vakbonden die de relevante nationale overeenkomsten hebben ondertekend.

De RSA en de RSU hebben nagenoeg dezelfde rechten en vrijheden. Zo hebben zij beide het recht om vergaderingen te beleggen en om referenda op de werkplek te houden. Daarnaast kunnen zij berichten binnen het bedrijf ophangen en kunnen zij aanmeldingen voor het vakbondslidmaatschap aannemen. De leden van de RSA en RSU kunnen ook gebruik maken van betaald en onbetaald verlof en zij hebben het recht om op het bedrijfsterrein vakbondsactiviteiten te ontplooien.

Meer en verdergaande informatie- en consultatierechten kunnen door de RSA en de RSU worden verkregen door onderhandelingen en bij wetgeving. Werknemers en ondernemingsraad hebben geen wettelijke bevoegdheden ten aanzien van de samenstelling van raden van bestuur.

Lees meer over

André van Deijk is senior adviseur bij OR Consultancy. Hij ondersteunt ondernemingsraden vooral bij overnames, fusies, organisatieveranderingen, financieringsvraagstukken en investeringen. Daarnaast is hij bestuurslid van de branchevereniging van medezeggenschapsbedrijven BVMZ.

Onderwerpen aanpassen

Mijn artikeloverzicht kan alleen gebruikt worden als je bent ingelogd.