Hieronder tien veelgestelde vragen van ondernemingsraden over personeelszaken, zoals over verhuizingen, privacy en personeelsinformatiesystemen. Met daaronder de antwoorden en vele gerelateerde links.
* Instemming op HRM-beleidsplan?
"Moet er op een HRM-beleidsplan instemming gevraagd worden aan de OR?"
"Moet er op een HRM-beleidsplan instemming gevraagd worden aan de OR?"
Wanneer het HRM-beleidsplan bindende regels bevat voor een of meer groepen van medewerkers dan is het plan instemmingsplichtig. Ook een latere wijziging of intrekking zijn dat. Waarschijnlijk bevat het plan zulke concrete regelingen niet, maar kunnen die daar wel uit voortvloeien. Spreek met uw bestuurder af op welke wijze en wanneer de raad betrokken wordt bij de verdere uitwerking van dit plan.
* Nieuw personeelsinformatiesysteem
"Wij krijgen een nieuw personeelsinformatiesysteem dat circa zeven maal zo veel informatie bevat als het bestaande. Volgens de OR is dat instemmingsplichting, volgens de bestuurder niet…"
"Wij krijgen een nieuw personeelsinformatiesysteem dat circa zeven maal zo veel informatie bevat als het bestaande. Volgens de OR is dat instemmingsplichting, volgens de bestuurder niet…"
De OR heeft gelijk. Met ingang van 4 maart 1998 heeft de OR instemmingsrecht op een regeling met betrekking tot een personeelsinformatiesysteem. Daartoe wordt uitdrukkelijk ook de invoering gerekend.
*Mag de directie de interne werving overslaan?
"Het management wil voor een bepaalde vacature de afgesproken interne werving overslaan. Heeft het zin dat de OR de directie houdt aan de algemene regel of juist niet, omdat een eventuele interne kandidaat toch geen kans zal maken?"
Dat laatste is een verwachting waar u wel uw redenen voor zult hebben, maar die ook te somber kan zijn. Misschien heeft de directie inderdaad goede argumenten om voor dit ene geval de voorkeur te geven aan iemand van buiten. Maar realiseert men zich wel voldoende de bestaande capaciteiten bij het zittende personeel die – eventueel met bijscholing – wel voor de functie in aanmerking kunnen komen? Een overleg over deze zaak is hoe dan ook vereist om te voorkomen dat deze uitzondering het begin van een reeks wordt.
*Wat doe je met wijzigingen voor vast en flexibel personeel?
"Uit de personele begroting voor volgend jaar blijkt een intentie tot het wijzigen van de verhouding tussen vast en flexibel personeel. Heeft de OR hier niets over te zeggen?"
Of de OR hier iets over te zeggen heeft, is niet bekend. Wil de OR hier een mening over vormen, doe dan een beroep doen op het instemmingsrecht bij een wijziging van een regeling met betrekking tot het aanstellingsbeleid.
*Hoe pakken we de personele gevolgen van een verhuizing aan?
"Ons hoofdkantoor verhuist van Utrecht naar Den Haag. Bestaan er standaardregelingen voor de personele gevolgen?"
"Ons hoofdkantoor verhuist van Utrecht naar Den Haag. Bestaan er standaardregelingen voor de personele gevolgen?"
De voorgenomen verhuizing valt onder het adviesrecht van de OR. Veelal wordt er met de vakbond een sociaal plan afgesloten om de personele gevolgen te regelen. Daarvoor bestaat geen standaard. Het hangt van de situatie af welke afspraken worden gemaakt. Als er geen sociaal plan wordt afgesloten, zult u als OR moeten aandringen op goede regelingen. Daarbij kunt u gebruik maken van deskundige bijstand door de vakbond of externe adviseurs.
*Hebben wij adviesrecht bij het afstoten van een afdeling?
"De directie wil de centrale loonadministratie onderbrengen bij een aparte stichting. De OR zou hierop geen adviesrecht hebben."
Laten we aannemen dat de OR dit adviesrecht wel wenst. Bijvoorbeeld omdat hij een uitgesproken mening heeft over dit voorgenomen besluit en de gevolgen daarvan voor het personeel. Dan is het hoogst waarschijnlijk dat de OR hier ook volgens de wet (en de rechter) over kan beschikken. Bepalend daarvoor is dat een ander dan de eigen ondernemer zeggenschap krijgt over het betreffende onderdeel en de daar werkzame personen.
*Brengen wij advies uit over de profielschets of de functieomschrijving?
"Door een interne reorganisatie ontstaan er twee nieuwe functies. Heeft de or nu adviesrecht op de betreffende functieprofielen of op de onderliggende functieomschrijvingen?"
"Door een interne reorganisatie ontstaan er twee nieuwe functies. Heeft de or nu adviesrecht op de betreffende functieprofielen of op de onderliggende functieomschrijvingen?"
Het adviesrecht van de OR bij wijziging van de bevoegdheidsverdeling richt zich op de eerste plaats op de voorgenomen verandering zelf. Om zich daar een beeld van te vormen, kijkt de OR onder meer naar de gevolgen voor het personeel. De functieomschrijving biedt dan meer houvast dan het profiel dat op basis daarvan is opgesteld.
*Controle op privé-telefoongebruik
"De directie vindt de kosten van privé-gebruik van zakelijke telefoons de spuigaten uitlopen. Daarom is er een uitdraai gemaakt van alle gesprekken die met 06-nummers zijn gevoerd. Wie er per maand meer dan honderd had, kreeg daarvan een aantekening in zijn dossier. Er heeft geen overleg met de OR plaatsgevonden. Mag dat?"
Nee, dat mag overduidelijk niet zonder instemming van de OR. Het betreft zowel het verzamelen en omgaan met persoongegevens als een beoordelingsregeling. Het beste lijkt ons dat de directie de verzamelde gegevens en de aantekeningen in het personeelsdossier vernietigt en met een schone lei begint.En dan deze keer wél met de OR.
Zie ook het ORnet-dossier OR & Privacy>>
*Zonder overleg een volgsysteem via software
"Zonder overleg of informatie wordt door de afdeling informatiesystemen een programma op alle pc’s geplaatst, dat het mogelijk maakt de schermen van de gebruikers te volgen. Hoe verhoudt zich dit tot het recht op privacy en de WOR?
Het is wel duidelijk dat het hier gaat om een systeem dat informatie over het gedrag van het personeel kan verzamelen. Of het daartoe ook werkelijk gebruikt zal worden, doet niet ter zake. Er is een overduidelijk instemmingsrecht van de OR. Bij de toepassing van dit recht kan de raad zich uitspreken over de toelaatbaarheid van dit programma.
"Zonder overleg of informatie wordt door de afdeling informatiesystemen een programma op alle pc’s geplaatst, dat het mogelijk maakt de schermen van de gebruikers te volgen. Hoe verhoudt zich dit tot het recht op privacy en de WOR?
Het is wel duidelijk dat het hier gaat om een systeem dat informatie over het gedrag van het personeel kan verzamelen. Of het daartoe ook werkelijk gebruikt zal worden, doet niet ter zake. Er is een overduidelijk instemmingsrecht van de OR. Bij de toepassing van dit recht kan de raad zich uitspreken over de toelaatbaarheid van dit programma.
Zie ook het ORnet-dossier OR & Privacy>>
* De meest gestelde vragen over werk en personeel
Demissionair minister De Geus van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in februari 2007 de vijfde editie van het boekje ‘Zo werkt het’ van Tempo-Team in ontvangst genomen. Het naslagwerk geeft antwoord op de 300 meest gestelde vragen over werk en personeel.
Lees meer>
