De Raad voor Arbeidsverhoudingen Schoonmaak- en Glazenwassersbranche (RAS) heeft onderzoek laten uitvoeren naar de lichamelijke belasting bij het werken met een telescopisch wassysteem. Het onderzoek is uitgevoerd door TNO en vhp human performance. 

Met een telescopisch wassysteem kunnen glazenwassers ruiten op hoogte wassen zonder gebruik te maken van ladders. Dat maakt de methode erg kosteneffectief en daardoor is het een veelgebruikt systeem.  

Het onderzoek richtte zich op hoe het gebruik van dit systeem in de praktijk uitpakt. En wat blijkt? Te lang werken met het systeem leidt tot een verhoogde kans op klachten of schade aan nek, schouders of rug. 

Brancheregels voor het telescopisch wassysteem 

Werken met het telescopisch wassysteem is fysiek belastend. Daarom heeft de branche regels opgesteld over de maximale tijdsduur dat medewerkers met deze methode mogen wassen. 

Voor ruiten tot zeven meter hoog geldt: maximaal vier uur per dag. Tussen zeven en 13,5 meter hoog is maximaal twee uur telescopische glasbewassing toegestaan. Glazenwassers houden zich echter niet altijd aan deze regels. Ook maken zij nauwelijks gebruik van hulpmiddelen die het werk lichter maken. 

De twee doelen van het RAS-onderzoek  

De ontwikkeling van lichamelijke klachten is natuurlijk negatief voor de werknemer zelf. Maar dat is het ook voor de werkgever, als glazenwasser uitvallen. Om dat laatste te voorkomen, wilde de RAS kunnen adviseren over de toepassing van de verschillende werkmethoden in de glasbewassing.

Het onderzoek kende daarom twee onderzoeksdoelen:

1. Het objectief in kaart brengen van de lichamelijke belasting van het glazenwassen met verschillende werkmethoden en hulpmiddelen. Bekeken zijn: traditioneel wassen vanuit een hoogwerker en werken met een telescopisch wassysteem alleen, datzelfde systeem met behulp van de looptechniek of met gebruikmaking van hulpmiddelen (een waspak, twee verschillende exoskeletten, een neksteun en een prismabril).
2. Het inventariseren in de branche welke (praktische) voor- en nadelen er aan de verschillende hulpmiddelen zitten, welke belemmeringen er zijn voor het gebruik (en acceptatie) daarvan en hoe deze belemmeringen zijn weg te nemen.

Dit zijn de resultaten uit het onderzoek 

Uit het onderzoek komt inderdaad naar voren dat werken met het telescopisch wassysteem fysiek belastend is. De maximale taakduren zijn vastgelegd in de Arbocatalogus Schoonmaak. Overschrijding leidt tot een verhoogde kans op klachten en schade aan het bewegingsapparaat, specifiek aan de nek, schouders en rug. 

De fysieke belasting zit vooral in het achteroverbuigen van het hoofd en het grote momentum dat glazenwassers moeten opvangen met de schouders. In interviews geven in verhouding veel glazenwassers aan fysieke klachten te ervaren na werken met het telescopisch wasyssteem. Verlaging van het gewicht van de wassteel heeft een relatief beperkt effect op de fysieke belasting. 

Glazenwassers ondervinden een drempel om gebruik te maken van hulpmiddelen wanneer ze werken met het telescopisch wassysteem. Daar zijn twee redenen voor. Ten eerste zijn de hulpmiddelen niet voldoende efficiënt, effectief of praktisch toepasbaar. Ten tweede speelt de cultuur in de sector een rol.  

Dit maakt dat glazenwassers een sterke voorkeur hebben voor traditioneel werken met behulp van een hoogwerker bij het wassen van ruiten op grotere hoogte. 

Oneerlijke concurrentie van zzp'ers en het gebrek aan handhaving van de regels zorgen voor belemmeringen om het gebruik van het telescopisch wassysteem terug te dringen. 

Zes aanbevelingen uit het onderzoek 

Op basis van de resultaten uit het onderzoek geeft de RAS zes adviezen: 

1. Maak van het gebruik van het telescopisch wassysteem een uitzonderingssituatie
2. Zorg voor betere naleving en handhaving van de maximum gebruiksduur 
3. Neem belemmeringen voor het gebruik van hulpmiddelen weg 
4. Houd toekomstige betere actieve exoskeletten in de gaten 
5. Werk met een ergonomische systeemaanpak 
6. Bepaal per omstandigheid de beste werktechniek 

De RAS gaat met de klankbordgroep een plan ontwikkelen om naleving van de Arbocatalogus voor telescopische glasbewassing te bevorderen. 

Bronnen: Onderzoek lichamelijke belasting glazenwassers, Facto