Jaarlijks overlijden ruim 4.000 werknemers voortijdig door onveilige en ongezonde omstandigheden op het werk. Veruit de meeste slachtoffers vallen door blootstelling aan kankerverwekkende en andere gevaarlijke stoffen. De juiste keuze van adembescherming kan cruciaal zijn.
Actualisering oude richtlijn uit 2001
Nu is er dan de nieuwe Richtlijn Ademhalingsbeschermingsmiddelen van de Nederlandse Vereniging voor Arbeidshygiëne (NVvA). Dat is de opvolger van de richtlijn 'Selectie en gebruik van Ademhalingsbeschermingsmiddelen' uit 2001. Na ruim 20 jaar heeft een breed samengestelde werkgroep van de NVvA deze richtlijn geactualiseerd.
Maatregelen volgens de STOP-strategie
De keuze voor het gebruik van ademhalingsbeschermingsmiddelen is niet zo eenvoudig als het lijkt. Voordat de selectie van een ademhalingsbeschermingsmiddel aan de orde is, moet eerst gekeken worden naar mogelijke maatregelen volgens de STOP-strategie. Deze strategie is wettelijk voorgeschreven in het Arbeidsomstandighedenbesluit. De STOP-strategie geeft aan dat het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) alleen speelt als de maatregelen van de hogere orde geen of onvoldoende bescherming bieden.
Scope van de nieuwe richtlijn
De nieuwe richtlijn beschrijft typen adembescherming die voldoen aan de definitie 'persoonlijk beschermingsmiddel' in het Warenwetbesluit Persoonlijke Beschermingsmiddelen 2018 en het Arbeidsomstandighedenbesluit. Andere typen adembescherming, zoals chirurgische (‘medische’) mondneusmaskers en niet-medische mondneusmaskers, vallen buiten de scope van dit document.
De richtlijn richt zich op persoonlijke ademhalingsbeschermingsmiddelen in arbeidssituaties, in het bijzonder voor de bescherming tegen stoffen van buitenaf. Ook bescherming tegen biologische agentia (schimmels, bacteriën, virussen) komt kort aan de orde, voor zover het van toepassing is op werksituaties.
Ondersteuning arbodeskundigen bij selectie en gebruik
De richtlijn beoogt arbeidshygiënisten en andere arbodeskundigen te ondersteunen bij vragen en knelpunten rondom selectie en gebruik van persoonlijke ademhalingsbeschermingsmiddelen.
Hoewel bedoeld voor de praktijk, is de nieuwe richtlijn niet bepaald een gemakkelijk te hanteren praktijkhandleiding geworden. Dat komt door de grote hoeveelheid achtergrondinformatie die erin is opgenomen. Daarom heeft de werkgroep aan de richtlijn een bijlage toegevoegd met een schematische weergave van de verschillende stappen, voorzien van een toelichting.
Goed werkend ademhalingsbeschermingsprogramma
De basis voor een goed gebruik van de juiste ademhalingsbeschermingsmiddelen is een goed werkend ademhalingsbeschermingsprogramma. In zo'n programma staan alle aspecten beschreven voor het juiste gebruik van ademhalingsbeschermingsmiddelen. Denk daarbij aan keuze, onderhoud, toezicht, face-fittesten, opslag en vervanging.
Het is zaak om dit ademhalingsbeschermingsprogramma op schrift te stellen, regelmatig te evalueren en zo nodig bij te stellen. In het programma moet de gebruiker centraal staan en niet het beschermingsmiddel. Hoofdstuk 3 van de nieuwe richtlijn gaat in op het ademhalingsbeschermingsprogramma.
