Helaas is je handen vaker wassen niet de complete oplossing. Het is namelijk belangrijk dit wel op de juiste momenten en juiste manier te doen. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft daarom 2 posters gemaakt: 1 voor handen wassen en 1 voor handen desinfecteren. Zorg voor Beter gebruikte de WHO-tips voor hun artikel met 6 tips over handhygiëne.
Vaker handen wassen: waarom?
Waarom handen wassen zo belangrijk is? In een artikel over de winst van schone handen staan wat schokkende feitjes over (niet zo) schone handen op een rij:
- Virussen en bacteriën kunnen 48 uur lang overleven op een oppervlak
- Een besmette hand kan virussen en bacteriën overbrengen naar 5 nieuwe oppervlaktes of 14 andere personen
- Op de gemiddelde computermuis zitten ruim 10.000 organismen per vierkante centimeter, op een toetsenbord zelfs het dubbele
- Een kantoormedewerker komt elke dag met meer dan 10 miljoen bacteriën in contact
- Ruim 80 procent van de besmettingen vindt plaats via de handen
Handen desinfecteren is minder goed
Judith van Amersfoort, gecertificeerd Arbeid & Organisatiedeskundige, zei tijdens de coronapandemie: "Heel Nederland lijkt ineens verstand te hebben van handhygiëne. De handalcohol is niet aan te slepen. Om mij heen zie ik het veel gebruikt worden. Daarbij vraag ik mij wel af of mensen weten dat handalcohol gebruiken alleen zin heeft als je je handen vooraf grondig hebt gewassen. Voorlichting kan ook in bedrijven nog iets concreter."
Dat beaamt ook het het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Zij geven aan dat het de voorkeur heeft om je handen met water en zeep te wassen en ze daarna goed af te drogen. Handgels zijn wel een goed alternatief als er geen water of zeep voorhanden is, maar wassen met water en zeep blijft effectiever.
Dat geldt vooral bij het afweren van virussen, die ziektes als griep, corona en diarree overbrengen. Virussen zijn namelijk veel resistenter dan bacteriën. Daarom heeft het niet zoveel zin om deze te (proberen te) bestrijden met bacterieremmende of dodende middelen.
Vaker handen wassen: hoe?
Maar hoe zorg je er nu voor dat medewerkers vaker hun handen wassen?
Gijsbert van Willigen, Biologisch Veiligheidsfunctionaris bij het Leiden University Medical Center (LUMC) noemt structureel aandacht besteden aan het onderwerp een essentieel beginpunt. Hij deelde dit voorbeeld in het artikel Veilig werken in het lab doe je samen:
"In het ziekenhuis werden verplegers aangesproken op hun handhygiëne na bezoek aan een patiënt. Vervolgens gingen collega's elkaar aanspreken. Dan kom je toch op 90 tot 95 procent compliance. Besteed je er daarna geen aandacht meer aan, dan zakt de compliance weg. Aandacht geven aan het aspect veiligheid is dus heel belangrijk, dat blijven doen ook."
Ook (overmatig) streng zijn, gebracht met een vleugje humor die blijft hangen, is een aanbeveling van Van Willigen. "Ik geef zelf een cursus rondom labwerk. De eerste student die binnenkomt zonder handschoenen, mag meteen weer naar buiten. Flauw natuurlijk, maar zo breng ik ze wel aan het verstand dat ze iets fout doen. Met twee handschoenen naar buiten lopen is ook uit den boze. Een beetje schools, maar hopelijk blijft het hangen."
Te vaak handen wassen ook niet goed
Het is nog wel belangrijk om op te merken dat te vaak je handen wassen, nare gevolgen kan hebben. Je loopt dan namelijk kans op dermatitis, een ontsteking van de huid. Bij dermatitis jeukt de huid en is die rood en schilferend. Soms ontstaan er ook kleine zwellingen en met vocht gevulde blaasjes. Dermatitis van de hand komt vaker voor bij kappers, schoonmakers en mensen die in de zorg en de voedingsindustrie werken.
Werknemers die in deze branches werken, zouden daarom minder agressieve reinigingsmiddelen moeten krijgen aangeboden voor hun handen. En daarnaast betere methodes om dermatitis te voorkomen en te behandelen. Want je wilt geen virussen en bacteriën overbrengen, maar jezelf beschermen is ook geen overbodige luxe.
