In de virtuele energiecentrale worden alle geschikte laadpunten gelijktijdig gestuurd om de stroomsterkte van 12,5 naar 8 A te brengen voor ongeveer 7 minuten. Door dit te doen als de onbalans op het net groot is, wordt het hoogspanningsnet van TenneT tijdelijk ontlast. 
 
Het grote voordeel is dat gebruikers hier niets van merken, zegt Bart Swens, productmanager slim laden bij Equans. “We meten bijvoorbeeld het aantal keren dat iemand de auto van de lader haalt, zonder dat deze volgeladen is. Dat is normaal gesproken in 20 tot 25% van de gevallen zo. Dat is door deze sturing niet veranderd en we hebben ook geen klachten gekregen van klanten hierover.”

Balansverantwoordelijke partijen

Balansverantwoordelijke partijen (Balance responsible parties, BRPs) zorgen voor het evenwicht tussen vraag en aanbod op de energiemarkt. Dit kunnen grootverbruikers, energieleveranciers of -handelaren zijn. Het tijdelijk remmen van de laadpunten levert een verminderde vraagbelasting op van het elektriciteitsnet. 
 
Tijdelijke onbalans levert de BRPs een boete op die ze dus kunnen voorkomen door de flexibiliteit van Equans in te zetten. Equans ontvangt hierbij een vergoeding van de BRPs voor het tijdelijk knijpen van de laadpunten. Die vergoeding is overigens niet zo groot dat deze doorberekend kan worden aan de klant, zegt Swens. “Het gaat echt om hele kleine bedragen, bijvoorbeeld een kwart eurocent. Die kunnen we administratief niet doorberekenen.” 

Meerwaarde

Maar dat kan wel veranderen, zegt hij. “Deze bedragen zijn zo laag, omdat wij eigenlijk maar zeer conservatief sturen. Er zit meerwaarde in als je de laadsessies langer dan een paar minuten kunt knijpen. Dat kan nu niet, omdat we niet weten wanneer de gebruiker weggaat en wat zijn of haar laadbehoefte is. Daarom onderzoeken we nu hoe we per sessie meer waarde kunnen bieden voor de BRPs.”  

Flexibel vermogen kan oplopen

Er is namelijk een groot potentieel aan ruimte. Veel mensen die hun auto na 16.00 uur aan de lader zetten, halen die er niet meer af voor de volgende ochtend. Dat betekent voor een partij als Equans dat er veel meer ruimte is om laadvermogen te knijpen.  
 
Met de huidige mogelijkheden kan Equans tot 8 MW flexibel vermogen realiseren, maar dat geldt niet voor de hele dag. Als alle auto’s tegen de ochtend volgeladen zijn, is er nauwelijks nog flexibel vermogen. Maar als Equans alle mogelijkheden kan benutten en bijvoorbeeld weet wanneer een auto volgeladen moet zijn, ontstaat er veel meer ruimte. Volgens de berekeningen van Swens kan dit oplopen tot ongeveer 20 MW aan flexibel vermogen.  
 
Voor het inzetten van flexibel vermogen is het nodig dat de laadpunten OCPP-compliant zijn. Dit Open Charge Point Protocol (OCPP) is een set regels waarmee laadpunten voor elektrische voertuigen en managementsoftware voor laadpunten met elkaar kunnen communiceren. Dan zijn ze op afstand aan te sturen en kan er een koppeling worden gemaakt met de BRP. Zodat er op de juiste momenten gestuurd kan worden.

Input van gebruikers

De meest kansrijke manier om het flexibele vermogen van de virtuele energiecentrale uit te breiden, is met input van gebruikers. “Als zij bijvoorbeeld van tevoren aangeven in welk tijdsframe ze willen laden, dan catapulteer je het vermogen de lucht in.” Het probleem hierbij is dat veel mensen die een elektrische auto bezitten niet prijsgevoelig zijn, omdat het bedrijf waarvoor ze werken de rekening betaalt. Zakelijke rijders zijn wellicht wel gevoelig voor andere prikkels, zoals het opsparen van korting voor hun favoriete webshops.

aFRR-markt

Een volgende stap zou volgens Swens het inbieden op de aFRR-markt (Automatic Frequency Restoration Reserve) kunnen zijn. Op deze markt bieden energiemaatschappijen en andere partijen aan om het elektriciteitsnet in balans te houden door het op- of afregelen van energieverbruik of -productie. Dat is nu nog niet mogelijk, omdat het hoge eisen stelt aan degene die inbiedt. Die hogere eisen zijn onder meer: een snelle reactietijd, een grote nauwkeurigheid en exacte vermogens. Dit zijn zaken die Equans nog niet kan bieden. 
 
Inbieden op de aFRR-markt is ook om een andere reden complex: op dit moment moet een vermogen ingeboden worden voor 24 uur. Maar het flexibele vermogen dat Equans beschikbaar heeft, varieert flink op een dag. Om vijf uur ’s ochtends kan dit bijvoorbeeld maar 2 MW zijn, een stuk minder dan de eerdergenoemde 8 MW. Bij een flexibeler biedsysteem (van bijvoorbeeld blokken van vier uur) zou Equans een stuk meer flexibiliteit kunnen inbieden.