Grote, complexe reorganisaties. Ze zorgen voor veel stress bij personeel, en ook bij de ondernemingsraad. Want die moet vaak snel advies uitbrengen. Hoe zorg je ervoor dat je toch grip op de zaak houdt?
Minister Koolmees van het ministerie van SZW hoopte met een minimumtarief van 16 euro per uur de onderkant van de zzp-markt te beschermen tegen al te lage tarieven. Maar de grote administratieve lasten van deze maatregel en de lasten van de zelfstandigenverklaring zouden de effectiviteit ervan in de weg zitten, zo blijkt na consultatie van belangenvertegenwoordigers en rechtsdeskundigen.
Niet uitvoerbaar, niet handhaafbaar
Koolmees somt de kritiek op in een brief aan de Tweede Kamer: Veel onduidelijkheid, geen draagvlak, niet uitvoerbaar en niet handhaafbaar. Onder meer de Stichting van de Arbeid en vakbond FNV hadden eind vorig jaar al veel kritiek op het plan. De FNV vond dat met het minimumtarief een categorie ‘werkende armen’ zou worden gelegitimeerd.
‘Ontzettend jammer’
Koolmees zegt het intrekken van het plan ‘ontzettend jammer’ te vinden. ‘We zetten zo soms twee stappen vooruit, en een stap terug, zoals met dit wetsvoorstel.’ Uit de kamerbrief blijkt dat het kabinet het zelf lastig vindt om tot definities te komen. ‘De regels moeten gelden voor een grote diversiteit aan opdrachten’, zo schrijft Koolmees aan de Tweede Kamer. ‘Het is helaas niet mogelijk gebleken om hier eenvoudig toepasbare regels voor te bedenken.’
Het kabinet zegt nu ‘met interesse’ initiatieven van sociale partners te volgen om te lage tarieven tegen te gaan. Als er al een minimumtarief moet komen, zo stelt de FNV, dan zou dat op het wettelijk minimumloon moeten zijn gebaseerd. Het minimumtarief van 16 euro was dat niet.
Webmodule: geen uitsluitsel in 27% van de opdrachten
Wat wel doorgaat is de webmodule, een online vragenlijst waarmee opdrachtgevers volgens het kabinet duidelijkheid kunnen krijgen of een opdracht buiten dienstbetrekking mag worden uitgevoerd. Als dat volgens de module inderdaad mag, dan hebben opdrachtgevers de zekerheid dat ze geen loonbelasting en premies werknemersverzekeringen hoeven te betalen.
De webmodule is al in de praktijk getest. Daaruit blijkt dat opdrachtgevers in 25% van de opdrachten een opdrachtgeversverklaring krijgen voor een zzp’er. In 27% van de opdrachten kon de module geen uitsluitsel geven, omdat experts het niet met elkaar eens waren over de kwalificatie van de arbeidsrelatie of omdat een sector te veel maatwerk vroeg.
In 48% van de ingegeven opdrachten bleek er feitelijk sprake te zijn van een dienstbetrekking. Voor bijna de helft van de opdrachten zou er dus een arbeidsovereenkomst nodig zijn.
Geen volledige zekerheid
Volgens Koolmees kunnen deze uitkomsten voor bedrijven reden zijn om te bezien of de werkrelatie met zzp’ers een andere vorm moet krijgen. In het najaar komt de webmodule beschikbaar als pilot, maar volledige zekerheid kan de module niet geven, zegt Koolmees.
Het Platform Zelfstandige Ondernemers (PZO) hekelt die onzekerheid en ziet daarom geen toekomst voor de webmodule. ‘Rechters beoordelen dezelfde zaken al verschillend en de vragen die op de opdrachtgevers worden afgevuurd, zijn dermate ingewikkeld dat ze deze bijna niet kunnen beantwoorden’, zegt Margreet Drijvers van PZO. ‘Zolang aan de onderliggende wetgeving niets wordt gewijzigd, zal het bepalen van de arbeidsrelatie altijd ingewikkeld blijven.’
Ook arbeidsrechtspecialisten hebben gewezen op gebreken bij de juridische onderbouwing van termen en vragen in de webmodule. Verplicht wordt de module vooralsnog niet. Een werkgever kan als opdrachtgever samen met de opdrachtnemer een modelovereenkomst afsluiten, maar dan moet er wel zekerheid zijn over de arbeidsrelatie.
Lees ook:
De online-trainingen van ORnet Academy
Om de or ook in deze bijzondere tijden te ondersteunen, biedt ORnet Academy online trainingen aan. Zo kun je je als or-lid vanuit je huis blijven ontwikkelen! Bekijk ons aanbod van online trainingen.
