Vijf jaar na de publicatie van Mevr. De Architect wordt met Mevr. De Architect 2.0 opnieuw de positie van vrouwen in de architectuur herijkt. In de eerste uitgave kregen ze eindelijk het podium dat ze verdienden. We maakten zichtbaar wat er al was, maar onvoldoende werd gezien. Nu maakt Mevr. De Architect 2.0 duidelijk: representatie alleen is niet genoeg. Het is tijd dat we de geldende norm bevragen.
De Nieuwe Meent is een project van architectenbureaus Time to Access en Raumplan en is één van de eerste pilotprojecten voor wooncoöperaties in Amsterdam. Het gebouw aan het Archimedesplantsoen telt veertig sociale huurwoningen binnen een cohousing-structuur en is mede-ontwikkeld, -ontworpen en -gefinancierd door de leden van de wooncoöperatie, die ook de langetermijnhuurders zijn. Dit model biedt mensen zonder toegang tot conventioneel kapitaal de mogelijkheid om gezamenlijk woningen te ontwerpen, realiseren en beheren.
Zichtbaar zijn als vrouw in de architectuur, moet je dat willen? Vijf jaar geleden vond ik dit geen vraag, maar een must. Te weinig vrouwelijke architecten verschenen op dat moment in vakpublicaties en mochten meepraten in publieke debatten. Dat moest en kón anders, vond ik. Vol verve hees ik negentien vrouwelijke architecten op het podium in de eerste uitgave van Mevr. De Architect. Hiermee wilde ik de volgende generatie voorzien van rolmodellen om hun eigen weg te vinden in de praktijk.
In navolging van de uitgave 'Mevr. De Architect' uit 2021 zet 'Mevr. De Architect 2.0' 5 jaar later wederom vrouwelijke architecten op het podium. Hiermee draagt de redactie van de Architect bij aan hun positie en de positie van andere vrouwen binnen de vakgemeenschap. Ze vormen nog altijd de minderheid binnen architectenbureaus, terwijl de man-vrouwverhouding tijdens de opleiding nagenoeg gelijk is. Binnen bureaus worden ze vaak over het hoofd gezien of krijgen ze niet de kans hun werk naar eigen inzicht uit te voeren al dan niet in combinatie met hun (jonge) gezin. In deze printuitgave onderzoeken we in hoeverre zichtbaarheid bijdraagt aan een oplossing, maar ook de systemen die de bureaupraktijk vormen, zoals de werkcultuur, de machtsverdeling en de onzichtbare normen.
Schoonheid in stedenbouw is vaak niet een doel op zich, maar kan wel samengaan met andere ambities. Althans, als ontwerpers zich daar bewust voor inzetten, aldus stedenbouwkundige Matthijs de Boer. Hij noemt Parijs als voorbeeld in een essay.
Mijn favoriete herinnering is onze trip naar de Salone in Milaan in 2021. Als een volleerd reisleider nam Charlotte Thomas me op sleeptouw langs presentaties, tentoonstellingen en borrels. Ze kocht zelfs gezichtsmaskertjes voor het slapengaan, zodat we na een korte nacht weer fris voor de dag zouden komen. Terwijl ik naar huis ging met een hoofd dat tolde van alle inspiratie, reisde zij met de trein door naar de Architectuurbiënnale in Venetië. Charlotte ten voeten uit: energiek, ondernemend en toegewijd - soms met iets te veel hooi op haar vork, maar nooit met halve inzet.
In Londen gingen medewerkers van architectenbureau Bjarke Ingels Group (Big) de straat op uit protest tegen ontslagen en de belabberde positie van buitenlandse werknemers. Hoe zit dat in Nederland? Is dat hier goed geregeld? Op papier biedt de cao bescherming, inclusief minimumtarieven voor zzp'ers. In de praktijk blijken buitenlandse en zelfstandige architecten structureel kwetsbaar. Gelukkig is er ondersteuning.
In Wijdenes realiseert architectenbureau Snitker/Borst Architecten een woning geïnspireerd op de traditionele stolpboerderij. De energieneutrale woning combineert een ruim interieur met biobased materialen: de constructie is uitgevoerd in gelamineerd hout en kruislaaghout (CLT), de gevels in hout en het dak in riet.
Schoon en Emissieloos Bouwen wordt verplicht voor alle bouw- en onderhoudsprojecten van het Rijksvastgoedbedrijf. Bouwers die met volledig emissieloos materieel werken, krijgen een bonus.
Joyce Verstijnen is een eigenzinnige architect. Toch runt ze niet een eigen bureau, maar werkt ze al haar hele carrière bij Bedaux de Brouwer, een familiebedrijf met een traditie die teruggaat tot 1937. Hierbinnen zoekt ze naar autonomie, een ogenschijnlijke tegenstrijdigheid. 'Mijn werk is voor mij een continu leerproces waarbij ik mezelf steeds de vraag stel: zit ik goed? Werk ik aan de dingen die ik echt belangrijk vind?'
De bouwsector groeide de afgelopen 10 jaar reëel met 42 procent. De architectenbranche bleef steken op 3 procent boven het niveau van 2015. Het verschil: 39 procent. Hoe kan een beroepsgroep die onmisbaar is voor de gebouwde omgeving zo achterblijven in een groeiende markt?
In Hoorn is het Integraal Kind- en Expertise Centrum (IKEC) De Zevensprong geopend, naar ontwerp van KRFT. Het centrum verenigt vijf locaties voor speciaal (basis)onderwijs en biedt onderwijs, zorg, opvang en sport onder één dak. Het uitgangspunt: het kind staat centraal.
Studio Massimo heeft Tafelberg ontworpen, een werkomgeving aan de rand van de Blaricumse heide, in een beschermd stuwwallandschap. Het ontwerp is gebaseerd op de plaggenhut, een historische bouwvorm die van oudsher in dit gebied voorkwam. Met zijn eenvoudige ingegraven geometrie en met plaggen bedekte dak maakte de plaggenhut deel uit van het landschap waaruit hij voortkwam. De combinatie van een heldere vorm en landschappelijke integratie vormt de basis voor de ruimtelijke opzet en architectonische uitwerking van Tafelberg.
'Probeer er samen uit te komen en dan horen we het graag.' Met die ongebruikelijke opdracht zette ontwikkelaar Synchroon drie architectenbureaus aan het werk. Het resultaat is Wisselspoor: geen optelsom van losse gebouwen, maar één grootstedelijk blok dat verdichting, collectiviteit en architectonische samenhang serieus neemt. Met langs het spoor veel woonplekken voor studenten.
Nadat het plan voor 6500 woningen in het Amsterdamse Havenkwartier is afgeschoten door de Raad van State, is er nu toch groen licht. De gemeente heeft nieuwe afspraken gemaakt met chemische fabriek Ketjen. Daaruit blijkt onder andere dat er meer maar kleinere woningen gebouwd morgen worden.
Verdichting van stationsgebieden is een middel om te bouwen aan een leefbare stad met duurzame mobiliteit, maar verwordt soms tot een op zichzelf staand doel: zoveel mogelijke vierkante meters stapelen op een postzegel grond. Als je niet oppast, bereik je daarmee het tegenovergestelde, waarschuwen oud-spoorbouwmeester Marianne Loof en haar opvolger Daan Zandbelt.
Het Gentse architectuurbureau Felt heeft de kunstencampus Kunst-As in Asse opgeleverd. Het gebouw, ontworpen in opdracht van de gemeente Asse, beslaat 7688 vierkante meter en vormt een nieuw ankerpunt binnen een cluster van culturele instellingen in het centrum van de gemeente. De L-vormige nieuwbouw omarmt een beschermde kapel en voltooit het bouwblok.
Waar haal ik als 'Meneer De Architect' de arrogantie vandaan om te denken dat ik weet hoe het is om Mevr. De Architect te zijn? En toch doe ik het, om mannelijke architecten aan te spreken. Want voor een gezondere beroepspraktijk en betere gebouwde omgeving zullen wij moeten veranderen.
Toen Hanna Veltman in 2022 bij de Architect binnenkwam als stagiaire, konden we niet vermoeden hoe vanzelfsprekend ze onderdeel van het team zou worden. Ze bleef als werkstudent, trad na haar afstuderen in dienst en groeide uit tot een volwaardige kracht die haar plek overtuigend heeft opgeëist.
Het ontwerp van lokaal bureau Vendrig Leegwater architecten en Hans van der Heijden Architecten voor de herontwikkeling van de Schapenmarkt in Purmerend is door het publiek uitgekozen tot winnaar. Andere genomineerden waren Ard de Vries Architecten en Studio Donna van Milligen Bielke en Delva Landscape Architects en Powerhouse Company.