De herziene EED-auditplicht is een herziening vanuit de Europese Commissie. Verwacht wordt dat deze vanaf oktober 2026 ook in de Nederlandse regelgeving is opgenomen. En dan moeten bedrijven zich daar dus aan houden. Ze hebben dan nog tot 11 oktober 2027 de tijd om aan de herziene regelgeving te voldoen.
Wijzigingen ten opzichte van de oude EED
Eén van de belangrijkste wijzigingen van die herziene EED-auditplicht is een wijziging van de doelgroep. Op dit moment gelden nog de oude regels, waarbij de doelgroep is gebaseerd op alle ondernemingen met meer dan 200 fte in dienst. Of met een jaaromzet van meer dan € 50 miljoen en een jaarlijks balanstotaal van meer dan € 43 miljoen. Dat gaat veranderen. In de herziene
EED is de doelgroep gebaseerd op het energieverbruik van de onderneming.
De onderneming
Onder de definitie van een onderneming vallen alle verbonden ondernemingen binnen de Nederlandse grenzen. Heeft een bedrijf een buitenlands hoofdkantoor, dan wordt gekeken naar alle Nederlandse vestigingen die onder dat hoofdkantoor vallen. Heeft een bedrijf meerdere vestigingen in Nederland, dan wordt per vestiging het gemiddeld jaarlijks energieverbruik over de afgelopen drie jaar bij elkaar opgeteld.
Is dit totaal > 85 TJ, maar afzonderlijk < 85 TJ, dan zijn toch alle vestigingen verplicht om een energiebeheersysteem in te voeren. Stel dat je drie vestigingen hebt, met elk een jaargebruik van 30 TJ. Dan heeft de overkoepelende onderneming een jaarlijks energiegebruik van 90 TJ, waardoor deze valt onder de EED-auditplicht. Daarmee moeten de drie vestigingen een energiebeheersysteem invoeren.
Gecertificeerde energiebeheersystemen
Een energiebeheersysteem is iets anders dan een energiemanagementsysteem (EMS) of een energie-bewakings- en registratiesysteem. De benamingen lijken op elkaar, maar de invulling verschilt. Een erkend energiebeheersysteem is de ISO 50001, gebaseerd op de gelijknamige ISO 50001-norm. Daarnaast zijn er verschillende andere daarop gebaseerde energiebeheersystemen die ook mogen worden ingevoerd: BREEAM-NL In-Use (met uitzonderingen), CO2-reductiemanagement met ISO 14001 niveau 1 en 2, CO2-Prestatieladder niveau 3 en trede 1, CO2-Prestatieladder niveau 4 en trede 2, CO2-Prestatieladder niveau 5 en trede 3 en Trusted Site Energy-Efficiency. Een energiebeheersysteem moet altijd gecertificeerd zijn door een geaccrediteerde instelling.
Borgen van aandacht voor energie
Er zijn dus meerdere opties om een energiebeheersysteem in te voeren. Voor welk systeem een bedrijf kiest, is afhankelijk van de situatie waarin het bedrijf zich bevindt. Internationaal opererende bedrijven kiezen sneller voor ISO 50001. Dat komt doordat ISO 14001 met CO₂-reductiemanagement en de CO₂-Prestatieladder alleen in Nederland worden erkend.
Maar alle energiebeheersystemen hebben uiteindelijk hetzelfde doel: het borgen van aandacht voor energie in de organisatie door middel van een vaste structuur. ISO 50001 bevat de High Level Structure (HLS), de basisstructuur met kerneisen voor managementsysteemnormen.
Verplichting én kansen
Een energiebeheersysteem implementeren vergt vaak zowel organisatorische aanpassingen als procesaanpassingen. Belangrijk is om als bedrijf continu verbetering te kunnen laten zien, waarbij het energieverbruik onder controle is en continu aandacht krijgt.
Een gecertificeerd energiebeheersysteem leidt niet alleen tot het voldoen aan wettelijke verplichtingen, maar het biedt ook kansen: structurele energiebesparing en kostenreductie, de versterking van de concurrentiepositie en een beter duurzaamheidsbeleid en imago. Je kunt bovendien zorgen voor een efficiëntere bedrijfsvoering en betere besluitvorming op basis van energiegegevens. Tot slot is het verbetersysteem toegespitst op de specifieke bedrijfssituatie, de eigen processen en strategie, wat leidt tot grotere successen.
Dit artikel kwam tot stand naar aanleiding van de online Inspiratietour Energiebeheersystemen, met sprekers van VEMW, RVO, FedEC, E-max en Smurfit Westrock Roermond Paper.
