Dat bleek deze maand bij een vergadering in de Tweede Kamer, waar netbeheerders en projectontwikkelaars waren uitgenodigd om het onderwerp netcongestie toe te lichten.
Grootverbruikers met aansluitingen boven de 3x80A hebben al langer te maken met wachtlijsten. Dat betekent dat bedrijven bij een aanvraag niet langer automatisch een aansluiting krijgen. Vaak duurt het jaren voordat een bedrijf eindelijk aan de beurt is.
Tot nu toe reserveerden de netbeheerders capaciteit voor het aansluiten van alle (toekomstige) kleinverbruikers, zodat elke kleinverbruiker transportcapaciteit krijgt toegewezen. Maar onlangs werd bekend dat vanaf 1 juli ook kleinverbruikers tot 3x80A op de wachtlijst geplaatst worden.
Maatschappelijk prioriteringskader
Netbeheerders kunnen bepaalde aanvragen wel prioriteren, zoals ziekenhuizen en brandweerkazernes, volgens de ladder van het maatschappelijk prioriteringskader. Vanaf 1 juli komen woningen ook op die voorrangslijst. Desalniettemin is de kans zeker aanwezig dat de wachttijd desondanks groter wordt.
Daar komt bij dat voorzieningen die de wijk leefbaar maken, zoals de buurtsuper, niét op de voorrangslijst komen, waardoor de vrees bestaat dat de levendigheid uit nieuwbouwwijken gaat verdwijnen.
Vooral de provincies Flevoland, Gelderland en Utrecht worden op dit moment hard geraakt door het volle elektriciteitsnet. De netbeheerders in deze regio hebben zelfs aangekondigd dat een volledige aansluitstop dreigt.
Netbewust bouwen
Netbewust bouwen kan de druk op het elektriciteitsnet verminderen. Door energiestromen in een wijk slim te sturen en elektriciteit tijdelijk op te slaan, kan je pieken voorkomen en overbelasting tegengaan.
In reactie op de problemen hebben de drie provincies onder meer besloten een norm voor netbewuste nieuwbouwwijken op te nemen in hun omgevingsverordeningen. Projectontwikkelaars van woningbouwprojecten moeten dan bij het aanvragen van een omgevingsvergunning aantonen en met concrete maatregelen onderbouwen dat hun woningbouwplannen voldoen aan de norm.
Projectontwikkelaars onzeker
Maar geeft zo’n ‘netbewust’ bouwplan dan vervolgens ook voorrang boven andere projecten, zo vroeg onlangs D66-Tweedekamerlid Robert van Asten zich af tijdens het rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over netcongestie. “Projectontwikkelaars kunnen niet van start als ze niet zeker weten of ze aansluitingen krijgen, of dat nou netbewust is of niet.” Is er niet te sturen, zo vroeg hij zich af, waarbij netbewuste ontwikkelaars meer zekerheid krijgen dat hun project een aansluiting toegewezen krijgt?
Nee, die sturing is niet mogelijk, zo antwoordde Timo Idema, chief transition officer bij netbeheerder Stedin. “Tot mijn spijt is er geen voorrang voor netbewuste zaken. Zo is de regelgeving in Nederland niet ingesteld. Het maatschappelijk prioriteringskader geeft een volgorde aan. Maar in dat kader staat niet: ‘netbewust gaat boven niet-netbewust.’ We kunnen dus wel als er ruimte is woningbouw zekerheid bieden, maar als er geen ruimte is, kunnen we dat niet doen.”
'Netbewust in regelgeving'
Wel pleit Idema voor ‘generieke eisen’ voor netbewust bouwen, analoog aan de norm die de provincies Utrecht, Flevoland en Gelderland ontwikkelen. “Netbewust bouwen is nu niet verplicht. Zorg dat het in regelgeving wordt opgenomen. Dat kan landelijk, maar ook via lokale verordeningen.”
